On track (op het juiste spoor)


flag_britishDuring the event “smalspoormodelbouwdagen” – taken place at the narrow gauge railways museum in Katwijk – I had the change to do some serious scenery modeling.

flag_nl

Tijdens de “smalspoormodelbouwdagen” die op 24 en 25 september 2016 plaatsvonden in het smalspoormuseum te Katwijk had ik een mooi klusplekje gekregen en kon zo 2 dagen achter elkaar lekker knutselen aan het  1/35 diorama ESKODW 1e editie.

Klein onderhoud van de Miniart Tram
Op de zaterdag hield ik mij voornamelijk bezig met het onderhoud aan de tram zelf. Er zaten nog wat ruiten in waar ik niet helemaal tevreden over was. Deze heb ik opnieuw gesneden en geplaatst. Vlak voor het avondeten – wat altijd goed verzorgd wordt door en in het museum zelf – heb ik de bruggenhoofden vastgezet zodat zij voldoende droogtijd hadden voor de volgende knutseldag.

Bruggenhoofden, dwarsliggers en spoorstaven
Lastiger was het leggen van de dwarsliggers. Ik wilde een mooie slinger in het spoorverloop hebben met daarbij de dwarsliggers goed op afstand en redelijk strak georganiseerd. Immers het voorbeeld is een tramlijn in normaalspoor, dit werd toendertijd met iets meer precisie gelegd dan doorgaans (particuliere) smalspoortrajecten. Met behulp van wat lijmklemmen, liniaal en een blokhaak is het mij gelukkt om een mooie slinger te leggen.

Totaal heb ik 56 dwarsliggers gelegd, met gewone houtlijm van de action aan de ondergrond vast. Na droging hiervan waren de spoorstaven aan de beurt, deze heb ik op onderlinge afstand gehouden met zelfgemaakte afstandhouders van 32mm. Middels een spoor nul wielset van Peco kon ik het sporen van het wiel beoordelen. De spoorstaven zijn met bizonkit gelijmd op de dwarsliggers. Daarbij maak ik ook gebruik van een wat zwaardere soldeerbout (40 Watt) om het drogingsproces wat te versnellen van de lijm. Gewoon even de spoorstaaf op de hoogte van de dwarsligger een beetje kietelen met hitte. Daarna heb ik 224 imitatie bevestingsplaatjes geplaatst, gewoon met hobbylijm van de action. Nadat deze gedroogd waren zijn ze stuk voor stuk ingeboord met een 0,3 mm boortje en voorzien van totaal 224 ingekorte kopspelden. Dit laatste werkje was wel een tijdrovende klus en niet geheel zonder risico van een wegspringende speld door het te scheiden van de kop.

Ook heb ik beschoeiing geplaatst, dit is gedaan met ingekorte lucifers, een 4mm boortje, houten roerstokjes en een likje verf te geven.

Knutseltafel met de tram even op de spoorbaan. Dan ervaar je ook meteen wat een enorm ding dat eigenlijk is gelet op de geringe afmetingen van het diorama.
 

eskodw-spoorbed-4

Duitse tram (mini-art #38003) op de spoorbaan die nog los ligt.

Bruggenhoofd met een dwarsverbindingen even provisorisch geplaatst zodat het beeld iets beter overkomt hoe de brug in het spoor komt te liggen.

SONY DSC

Bruggenhoofden met daarop de brugdelen. De brug zelf is het eerstvolgende wat gerealiseerd gaat worden.

Origineel bruggenhoofden met de stalen brug in het spoor. Ook het fietspad links van het spoor verdiend de nodige aandacht in model.

SONY DSC

Het origineel liggend in het kazernepad.

 Het tussendek van de brug in het spoor is inmiddels in elkaar gezet en in de grondverf gespoten. De bouten zijn afkomstig van meng models, leverancier van dat soort mooie details.
SONY DSC

Tussendek brug in de grondverf (klik op de afbeelding voor een grote beeld)

 

Detail van het tussendek. De klinknagels zijn gemaakt met behulp van een radeermesje in styreen te krassen.

Detail van de brug

Detail van de brug (klik op afbeelding voor een grote beeld)

Advertisements

Just to be sure (meten-is-weten)


flag_britishToday I was together with my son in the direct area of the Elektrische Museumtramlijn Amsterdam and had to change to do some measuring.

flag_nl

Via een marktplaats aankoop in de buurt terechtgekomen van de Elektrische Museumtramlijn Amsterdam. Tijd om wat zaken zeker te stellen, de afmetingen.

Dwarsliggers, railprofiel en dat soort saaiheden
Voor het diorama ben ik toe aan het snijden van de dwarsliggers uit hout. Bij kleinere schalen is het vaak een complete rail kopen, of zoals ik eerder heb gedaan in 1/32, “schwellen” aanschaffen van Hosenträger. Ditmaal wil ik ze zelf snijden, verouderen en monteren tezamen met wat improvisatie kleinijzers / railverbinders op de dwarsliggers en de zogenaamde visplaatjes voor de onderlinge verbinding van de spoorstaven.

Omrekenen naar schaal en smalspoor
Puur in schaalverhouding kom dit neer op: 7,4cm x 0,7cm x 0,3cm. Voor mijn smalspoor toepassing heb ik niet zoveel ‘ hout’  nodig qua oversteek, dus heb ik de verhouding 1435 en 1120 (spoorwijdte x schaal) genomen (0,78). Dan kom ik uit op 203cm x 24,5cm x 10,5cm. De onderlinge afstand (h.o.h.) houd ik op 1,85cm.

De hoogte van de rijdraad gemeten vanaf de bovenkant van de spoorstaaf is 5m volgens opgave van de Elektrische Museumtranlijn Amsterdam. Dit zal bij de schaalverhoding 1/35 neerkomen op iets meer dan 14cm. De PVR mal die ik heb geknutseld gaat uit van 15cm, dus dat lijkt in orde.

Spoorstaafconstructie met verbindings- klemmen en plaatjes.

Qua maatvoering ga ik uit van de volgende maten:

Lengte prototype 260cm, breedte prototype 26cm, hoogte prototype 16cm.

 

 

dwarsligger-04
Railprofiel – inzoomend op deze foto toont dat het railprofiel van het type NP46 is. Dus 46 kg per meter, dit is een vrij oud railprofiel. Gelet op het feit dat de huidige trambaan voorheen een onderdeel was van de Haarlemmermeerlijnen, kun je aan de wissels zien dat deze zijn aangepast aan het trammaterieel. Het puntstuk is ondiep uitgevoerd, hier rijdt de tram eigenlijk op zijn wielflens ipv zijn wielband.  dwarsligger-05
De oversteek van de dwarsligger meet iets meer dan 50cm. Spoorwijdte hier gemeten is 1435mm, normaal spoor dus. dwarsligger-01
Even zoeken voor een nog redelijk uitziende dwarsligger – de meesten lagen er vervallen en gespleten bij. Zoon neemt de maat, vader maakt de foto. Op deze van eikenhout gemaakte dwarsligger meten we iets meer dan 23cm.
Vrijbalk – enigzins in vervallen staat. Door de werking van ijs, water en wind is het duidelijk te zien dat het hier om een stukje gewapend beton gaat.

Diorama sketelon progress (Diorama krijgt zijn vorm)


flag_britishBought some plywood to start working on the diorama skeleton. With the use of my rotary saw I safety cut some boards to build my first diorama for this theme.

flag_nl

Nadat ik mijn inkopen aan triplex platen dit weekend had gedaan, ben ik aan de gang gegaan met mijn cirkelzaag: grondplaat, plafond, de zijpanelen, alles ligt nu te wachten op verdere verwerking.

Bak uit grondplaat
De bak is vrij simpel geconstrueerd, de grondplaat meet ongeveer 120cm x 30cm. Aan de kopse kant twee latten van 30cm x 5cm, daarop is de grondplaat vastgezet met lijm van de Action (constructie lijm). Deze lijm vult mooi op, maar wel met handschoenen aan werken, lastig te verwijderen van de huid als het eenmaal gedroogd is. Dan twee zijpanelen van elk 122cm lang en 8cm hoog aan de zijkant gemonteerd, deze onderlatten steken precies 9mm over, daardoor kan er een plaatje op de kopse kant worden gemonteerd om het diorama af te sluiten (overgang naar de verbindingsblokken).

Profiel Vrije Ruimte
Middels van normbladen (NEM van MOROP) en wat omrekenwerk heb ik een mal geknutseld voor mijn 1/35 smalspoor tram. Deze mal helpt mij bij het bepalen van de vrije doorgang naar de verbindingsblokken en de breedte van de spoorbaan exclusief andere zaken zoals portalen en een wandelpad.

Slinger
Aangezien de uitbeelding die ik in dit diorama wil onderbrengen uitgaat van een verhoogde rijbaan, heb ik een tracé uitgezaagd van 9mm triplex. De vorm heb ik verkregen door twee flexrails te nemen en die aan de uiteinden vast te zetten (max. 10cm recht) met lijmklem en wat latjes. Doordat de verbindingsblokken ieder een eigen aansluitkant hebben (ieder verbindingsblok bevat twee sporen, een voor ieder aangrenzende bak) moest ik een slinger uitzagen. Het middenstuk is recht zodat de twee brughoofden een bruggetje ondersteunen. Die is in het echt ook recht.

Gronden
De bak wordt eerst nog gegrond (wit) voordat ik verderga met het aanbrengen van de schuine zijdes van de verhoogde spoorbaan, Hiervoor maak ik gebruik van xps plaatmateriaal van 20mm dikte.

Slingerconstructie -middels twee flexrails heb ik een slingervorm kunnen construceren. Met de PVR (profiel vrije ruimte) mal kan ik precies bepalen hoe breed de spoorbaan moet worden afgetekend evenals de aansluiting naar de verbindingsblokken.
Bruggehoofd – tijdens modelspoormanifestaties probeer ik ook altijd iets om handen te hebben. Zo ben ik vorig jaar september begonnen met een vorm in XPS materiaal om te zetten naar een bruggehoofd. Qua passing super, qua uitvoering nog niet helemaal tevereden.  bak07
De bak op de werktafel in verticale stand – zo kan ik voordat er wordt gegrond en de spoorbaan gedicht, nog even gaatjes boren voor de doorvoer van de rijspanning. Inmiddels is ook de pendelautomaat aangekomen.

making MiniArt 38003 run | needs a nice diorama to show it


flag_britishDuring the assembling of the German tram it crossed my mind that I didn’t have anything to display it on. All my 1:35 dioramas are occupied by another theme, sold or handed over the the narrow-gauge museum. It was time to re-think my diorama style and set-up…

flag_nl

Tijdens het opbouwen van de Duitse Tram kwam de toch wel harde realiteit aan dat ik hiervoor helemaal geen diorama heb gepland. Al mijn bestaande 1:35 diorama’s zijn of van een ander thema, verkocht of overgedragen aan het smalspoor museum. Tijd voor een herijking van het begrip diorama…

Basisgegevens en richtlijnen
Aangezien ik ook een vaste modelspoorbaan aan het bouwen ben is de ruimte enigszins beperkt qua opslag. Opslag elders is ook geen optie, ik wil er wel wekelijks aan kunnen werken zonder allerlei gedoe. Diorama’s dus: waarbij ik  niet zozeer aan één diorama dacht, maar meer iets modulairs. Dit hoeft niet meteen in volle omvang gebouwd te zijn om te laten showen, maar een soort van basismodule die uitbreidbaar is. De grondvorm is een rechthoek van 122 cm x 30 cm x 35 cm (lxbxh). Met een onder- en bovenlijst. Aan weerszijden van deze rechthoek kunnen dan verbindingsblokken worden gekoppeld. Deze blokken zijn gebaseerd op een rechthoek van 40 cm x 30 cm x 35 cm. Hier geen onder- en bovenlijst, maar gewoon aan de zichtzijde gesloten door een plaat.

Automatisch bedrijf
In tegenstelling tot hetgeen ik tot nu toe heb gebouwd voor tentoonstellingen en shows wordt deze serie er een van het automatische bedrijf. Maar weer niet zo complex als met een computerbesturing met allerleid gedoe via de spoorstaven als terugmelders, maar gewoon een effectieve gescheiden pendelautomaat. In de paragraaf thema zal hierover meer duidelijk worden.  Op ieder verbindingsblok passen twee keerstukken voor de pendel.

Thema
Het zal (alweer) een smalspoor uitbeelden, dit maal niet puur op de industrie gericht, maar een wat luchterig onderwerp zoals reizigersvervoer. Railbussen en trams, bij voorkeur in verschillende settings (stad, landelijk). Allemaal in de schaal 1:35 met een spoorwijdte van 32 mm, jawel een niet prototypische maat. Hierover in de paragraaf techniek meer. Kijkend naar de schetsen die ik hiervoor gemaakt heb, kunnen de verbindingstukken worden gebruikt om te keren. Tevens is één verbindingstuk voor twee basis modules geschikt, dus geen extra verbindingsbakken indien er meer dan één basis modules worden getoond.

Motivate: Erik’s smalle kijk op de spoorwereld series
Dit is wat ik hiermee wil uitdragen: handzame modules die ik in een jaar kan realiseren, weinig plaats innemen tijdens opslag, die aan beide kanten toonbaar zijn door het gebruik van insteekgleuven in het platfond van de basismodule voor een achtergrond. Iedere basismodule zal een andere inhoud laten zien, maar conceptueel gewoon passen in de rest van opstelling. Ieder met een eigen landschap en materieel, dat rustig zich laat aanschouwen door de toeschouwer en om dan te verdwijnen achter de coulissen om er na een moment weer terug te keren.

Techniek
Zoals ik al mijn diorama’s pleeg te bouwen zal ook hier weer sprake zijn van veel zelfbouw, van de bovenbouw tot aan de scenery. Voor de electrische trams geldt dat bijvoorbeeld altijd onder-de-draad zal worden gereden. Voor een stroomafnemer van het type beugel een leuke uitdaging, maar deze heb ik al in de praktijk gebracht.
Verder gebruik ik peco code 143 Nikkel Zilver (IL-7FB) voor de bovenbouw die ik op dwarsliggers, die gemaakt zijn van stroken van printplaat, bevestig.

De beugel is gebouwd op basis van een ontwerp van Siemens. Deze heb ik op schaal uitgeprint en op een houten plankje geplakt. Met wat hulp van spijkers op de juiste plaats heb ik een sjabloon voor messing staf en buis gemaakt. Met de soldeerbout heb ik alle verbindingen vastgezet. beugel-foto-1
Het lastigste van dit werkje was ervoor zorgen dat de beugel in ontspannen toestand verticaal komt te staan. Dit is nodig om met behulp van de draad de juiste stand van de beugel te verkrijgen op basis van de rijrichting. Met verenstaal heb ik een constructie gemaakt die de beugel voldoende veerkracht geeft om na druk weer rechtop te komen. De veerdruk is precies goed, net genoeg om de beugel verticaal te krijgen wanneer de   rijdraad ontbreekt en voldoende om mooi tegen de draad de duwen. beugel-foto-2
Beugel omgooier – situatie waarbij de tram in rijrichting de beugel in tegengestelde richting heeft. schema-beugel-1-uit-3
Beugel omgooier – de tram komt aan bij het verbindingsblok en zal stoppen. Door het omhoog gaan van de rijdraad zal de beugel door de veerdruk verticaal komen te staan. schema-beugel-2-uit-3
Beugel omgooier – zodra de tram weer (via de pendelbesturing) terug rijdt zal door de geleidelijke rijdraad buiging de beugel weer omklappen en in de juiste stand onder de draad komen. Ditzelfde ritueel doet zich voor op de verbindingsblok aan de andere kant van de basismodule. schema-beugel-3-uit-3

making MiniArt 38003 run…

Get things altered and assembled


The frame in an upside down pose.

flag_britishAt the moment I purchased the MiniArt 38003 streetcar I had some idea how to motorize it. Along with the package I bought a set of wagon wheels from PECO,  O-scale. With these wheels, four axle bearings where include. Of course, the O-scale is not quite the same as the 1/35 scale streetcar package says, but I’m fond of narrow gauge. So it had to be a narrow gauge European streetcar in the scale 1/35.

flag_nl

Zodra ik het civiele productprogramma van het Ukrainse bedrijf MiniArt onder ogen kreeg wist ik het, de afgebeelde tram, daar wil ik een diorama omheen bouwen! Dit model was van een dergelijk hoog detailleringsniveau dat mijn wens om ook nog eens een tramdiorama te bouwen met dit model zal worden verwezenlijkt.

Eén van de grote uitdagingen was het construeren van een aandrijving. Ik wilde dat het een compact geheel zou worden, bij voorkeur tussen de wielen en zeker niet in het zicht, daar waar de passagiers moeten komen. Op de modelspoorbeurs in Houten heb ik het één en ander aangeschaft; een set spaakwielen van PECO (O-schaal) en wat kegeltandwielen en een motor met vertraging. De motor heb ik op verschillende voltages laten draaien, met behulp van een mechanische teller kon ik zo het aantal omwentelingen per minuut registreren. Het prettigst rijdt het onderstel op 6 Volt, dan maakt ie ca. 100 omwentelingen per minuut. Met behulp van wat rekenwerk kom je via de wieldiameter (22mm) naar een omtrek per omwenteling (69mm) tot de conclusie dat ie 12 km/uur rijdt. Lekker langzaam dus!

Het frame
Allereerst heb ik het frame uitgezaagd vanuit een PCB/epoxy plaat met een laagje koper. Daarna de houders voor de puntlagers, dit zijn stukjes messing in een L-vorm gebogen en gesoldeerd op de PCB. De puntlagers in het daarvoor bestemde gat en vastzetten met soldeer. Voor de achteras wilde ik een flexibele ophanging. Deze werd met behulp van een hulpstuk vervaardigd. Dit hulpstuk is gebaseerd op twee ronde buizen die inelkaar passen. Aan de uiteinden komt messing staf dat naar de L-vormige houder voor de assen gaat. Door middel van deze constructie kan de achterste as op en neer bewegen (ca 1-2 mm).

Stroomafname
De stroomafname heb ik op alle vier de wielen, aan de binnenzijde. Op de starre as – de aandrijfas – heb ik dit gedaan door met behulp van een strookje fosforbrons. Deze is rechtstreeks op het frame gesoldeerd. De achterste as – met flexibele ophanging – heeft de stroomafname ook aan de binnenzijde van de wielen, echter niet met fosforbrons, maar met een constructie van een drukveertje. Ook dit drukveertje wordt via een stukje messing buis op zijn plaats gehouden en aan het frame gesoldeerd.

Verbinding/lichtgeleider/etsen
Het onderstel moest ik zo contrueren dat dit los van de bak genomen kon worden. Door middel van een stekkertje worden beide onderdelen electrisch verbonden. Er zitten vijf lichtpunten aan de bak en de SONY DSCopbouw, de kleine sluitseinen (2x), de frontseinen/lantaarns (2x) en de binnenverlicht voor het reizigersgedeelte. Alles wordt met LEDs verlicht. Voor de kleine sluitseinen heb ik lichtgeleiders toegepast. Deze lichtgeleiders had ik nog liggen – rommeldoos. In feite zijn deze uit zo’n LED lamp met van die sprieten. Met behulp van twee lichtsluizen wordt het LEDlicht geleid naar de sluitseinen.
Voor de aansluiting van alle draden heb ik een klein printje ontwikkeld met behulp van software+laserprinter+etsmiddel. 2015-1e pcbIk zal hier nog wel eens een post aan wijden. Leuk om te doen en beter nog, het werkt.

 

De volgede uitdagingen kom ik zeker nog tegen:

  • de imitatie-stroomafname, deze wil ik met een veer uitrusten zodat de tram heen en weer kan pendelen en dat daarbij de beugel netjes zoals het hoort tegen de rijrichting wijst;
  • personeel en passagiers, het setje wat bij de tram hoort is aangekondigd voor 2015 maar helaas nog niet leverbaar;
  • de dakconstructie, zodat ook het later plaatsen van de figuren mogelijk blijft.

Tot zover de voortgang op het gebied van de 1/35 tram van MiniArt.

the Lazy Unattended Operation – a new project in 1/35 standard gauge

Streetcar on a museum line in Amsterdam

flag_britishAlong with other activities (see project “ergensnabijutrecht“) I like to start with a standard gauge project in 1/35 regarding a museum line which runs during the tourist season between Amsterdam and my home town Amstelveen.  The operation on this diorama will be done by the computer, just sending the street car from the left to the right corner of the box. For that purpose I have a hybrid system (=Dinamo) which is able to control the engine and it’s rail components such as switches and signals.

20141204_192242

 

flag_nl

Naast mijn huidige project (zie “ergensnabijutrecht“) zal ik een tweede project starten, dit keer normaalspoor baan in de schaalverhouding 1/35. Het wordt een typische “druk-op-knop” diorama, de tram zal van links naar rechts rijden en vice versa, onder besturing van de computer met behulp van een stukje elektronica (=Dinamo) die ik hiervoor al enige tijd heb klaarliggen.  Naast een volledig pendelgebeuren zal de tram worden opgebouwd vanuit een bouwdoos van MiniArt, een Oekrainse producent van voornamelijk militair gebaseerde bouwdozen in 1/35. De aandrijving dien ik zelf te construeren evenals een constructie voor de stroomafnemer en daarbij ook nog het omslagmechanisme hiervoor zodra de tram een andere rijrichting op gaat.

Schets-cassettesVerder wil ik het zo construeren dat dit systeempje als het ware kan worden uitgebreid zodat een andere wereld wordt aangedaan. De eerste aanzet zal een stukje van een baanlichaam uitbeelden rondom een bruggetje gelegen aan de rand van de Amstelveense (grote) Poel, maar ik zou ook een tweede cassette willen aanleggen  met iets meer stedelijk karakter.

Tot zover de plannen, de komende kerstvakantie maar ‘ns benutten voor wat knutselarij.