Ballasten van modelspoor, zonder knoeien

Er bestaan van die prachtige én prijzige hulpmiddelen om de ballast op een redelijk ordelijke manier aan te brengen. Echter, er is nog altijd een veegactie nodig (met de vingertoppen of kwastje) om het ballast van de top van de dwarsligger te krijgen. Dat moet anders kunnen…

Geïnspireerd door zogenaamde stof verzamel- en separeer apparaten voor de echte meubelmaker (dust seperator and collector), waarbij de stof wordt opgevangen in een stofzak en de lucht vrij kan blijven afzuigen, heb ik dit principe op een veel kleinere schaal uitgewerkt voor eigen gebruik.

Voor degene die niet alles willen lezen, een filmpje.

Daarbij wilde ik een aantal zaken realiseren, de ballast die overtollig is (lees, op de dwarsligger dwars ligt 😉 ) moest worden afgezogen en opgevangen in een reservoir, maar hoe werkt dat dan met de lucht? Ik wilde niet een soort van fysiek filter, want dan wordt na mate er meer ballast wordt opgezogen, de afzuigkracht minder. Ik bedacht me dat het principe van een wervelwind wel eens zou kunnen werken, de aangezogen lucht met ballast via een wervel opvangen en de zwaardere ballast een ander baan laten nemen waardoor lucht en ballast van elkaar worden gescheiden. Daarnaast moest de zuigkracht bij de zuigmond kunnen worden geregeld, immers gebruik ik heel fijnmazig (en dus licht) zand, maar ook wel flinke split voor schalen groter dan H0 (denk aan O en zelfs I). De zuigmond zelf heb ik als prototype gemaakt voor H0, dus een spoorwijdte van 16,5 mm. Het idee is dat de zuigmond op de stoorstaven wordt gezet en met één of meerdere heen-en-weer bewegingen het bovenliggende ballast wordt verwijderd.

Welnu, genoeg tekst, tijd voor wat plaatjes. Het concept bestaat uit:

  1. Zuigmond H0, wordt aangesloten op een slang (type 9/12 verkrijgbaar bij aquariumspeciaalzaak). De slang wordt weer aangesloten op (2), de ballast scheider, via het horizontale inlaat ventiel.
  2. Ballast scheider, de wervelwind in een beker. Onderaan de beker bevindt zich een opening met schroefdraad voor een standaard pet fles (frisdrank/water). Bovenaan zit een ventiel, dit ventiel wordt aangesloten middels de flexibele slang (9/12) die de stofzuiger verbindt middels het (3) passtuk.
  3. Passtuk, voor de ballast-scheider-slang naar de stofzuigerslang.
  4. Ballast reservoir, het ballast wat wordt afgezogen wordt hierin verzameld. Door middel van het schroefmechanisme kan het reservoir worden geleegd zodat het ballast wat niet gebruikt is weer wordt aangevuld.
  5. Het resultaat, de spoorstaaf (code 75), ligt netjes in een bedje van zand. De zijkanten kunnen ook worden getrimd middels de zuigmond.

Alles is door mij ontworpen met de computer (behalve het flesje dan) en uitgeprint met een 3d printer in PLA. Om een indicatie te geven, de ballast-scheider heb ik in twee delen moeten printen en duurde ongeveer 6 1/2 uur. De PLA plak ik doorgaans met gewone harde PVC lijm (Bison). Een indruk van de componenten in 3d en de theoretische werking van de wervelwind in een beker.

Wervelwind in een beker

Doorkijk: de groene pijl geeft de luchtstroom aan, de gele pijl die van het ballast. De zwaardere ballast weerkaatst tegen de interne buis en zal via een aantal botsingen een andere route nemen dan de lucht. De lucht zal een aantal wervelingen doen en dan via de verticale buis worden afgezogen.

3d printen van de ballast scheider

De ballast scheider wordt in twee afzonderlijke delen geknipt en geprint. Dit heeft te maken met het feit dat de koker – die ervoor zorg draagt dat de ballast een andere baan volgt – anders niet mooi/goed zal worden geprint (die hangt dan in de lucht tijdens het printen). Nu staat ie gelijk aan de rand van de deksel qua eerste laag. Het printen duurde bijna 6 1/2 uur.

De schroefdop is gebaseerd op de PCO1881 standaard voor pet flessen, dit is de nieuwere variant. Deze heeft een pitch van 2.7mm in plaats van 3.8mm. Al mijn 3d ontwerpen zijn gemaakt met behulp van Freecad 0.19.

Hulpstukken

Alle hulpstukken zijn gemaakt met de 3d printen en ontworpen in Freecad 0.19. Ik print met een 0,4mm nozzle en 1,75mm PLA. Het verloopstuk stofzuiger is gebaseerd op een diameter van mijn persoonlijke stofzuiger HENRY van Numantic International. De buitenmaat diameter van dit verloopstuk is 31,5 mm. De smalle ventielen hebben allemaal een buitendiameter van 9,2 mm en een binnendiameter van 8 mm. De manchet regelt de luchtinlaat (eigenlijk een vals-lucht ventiel), deze omklemt de luchtslang met opening en kan door verdraaiing worden bediend (zuigkracht regelaar).

Advertisement

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s